Boteloj maren!

Trans Bon' kaj Malbon' — §257

2008-01-24T01:51:00.000-02:00

Ĉiu alteco de la tipo "homo" estis, ĝis nun, rezulto de aristokrata socio — kaj tiel ĉiam estos: de socio kiu kredos en ia longa serio da hierarkioj kaj diferencoj pri valoro inter unu kaj alia homo, kiu bezonas la sklavecon iasence. Sen la pathos de la distanco, tiel kiel ĝi naskiĝas de la profunda diferenco inter la klasoj, de la konstanta fiera rigardo de la superreganta kasto al la subuloj kaj instrumentoj, kaj de sia same konstanta ekzerco obei kaj komandi, konservi sube kaj malproksime, ne povus naskiĝi tiu alia pathos eĉ pli mistera, la deziro ĉiam pligrandigi la distanco en la propra animo, la ellaborado de statoj ĉiam pli altaj, pli maloftaj, distancaj, vastaj, ampleksaj, resume, la alteco de la tipo "homo", la daŭra "memsupero de la homo", uzante moralan recepton en supermorala senco. Certe ne devas ni okupiĝi pri homamaj iluzioj rilate al la origino de aristokrata socio (tio estas, la antaŭkalkulo kun tia alteco de la tipo "homo"): ĉar la vero estas peza. Ni diru sen mezaj vortoj kiel komencis sur la tero ĉiu supera socio! Homoj, el naturo ankoraŭ natura, barbaroj laŭ la plej terura senco de la vorto, rabaj homoj, ankoraŭ havantaj vol-energiojn kaj pov-dezirojn purajn, sin ĵetis kontraŭ pli malfortaj rasoj, pli bonmanieraj, pli pacemaj, komercistaj aŭ ŝafistaj rasoj, verŝajne, aŭ sur kulturoj malnovaj kaj velkitaj, al kiuj la lasta vivoforto ankoraŭ brilis laŭ lumaj artifikoj de la spirito kaj koruptado. La kasto nobla ĉiam estis, dekomence, la kasto de la barbaroj: ĝia superrego ne kuŝis unue sur la fizika forto, ser sur la psika — estis ili homoj pli integraj (kaj tio ajnsence signifas ankaŭ "la bestoj pli integraj" —).

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, Trans Bon' kaj Malbon', §257.

Traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza.

Trans Bon' kaj Malbon' — §268

2008-01-23T03:14:00.000-02:00

Kio estas, nu, la vulgareco? — Vortoj estas sonaj signoj por konceptoj; sed konceptoj estas signoj-imagoj, pli-malpli difinitaj, por sentoj ripetaj kaj sinrilataj, por grupoj de sentoj. Ne sufiĉas uzi la samaj vortoj por kompreni unu la alian; necesas uzi la samaj vortoj por la sama speco da internaj vivaĵoj, necesas, fine, havi travivaĵon komunan kun la alia. Tial la individuoj el iu popolo sin komprenas pli bone ol membroj el malsamaj popoloj, eĉ se ili uzas la saman lingvon; aŭ, pli bone, kiam la personoj vivas kune dum longa tempo, sur similaj kondiĉoj (vetero, grundo, danĝeroj, bezono, laboro), naskas ion kion "oni komprenas" popolo. Sur ĉiuj animoj, sama kvanto da ripetaj travivaĵoj iĝis super tiuj maloftaj: surbaze de ili la personoj sinkomprenas, ĉiam pli rapide — la historio de la lingvo estas la proceso de mallongigo —; surbaze de tia rapida kunkompreno la personoj unuiĝas, ĉiam pli mallarĝe. Ju estas pli granda la danĝero, des pli granda estas la bezono akordiĝi; ne miskompreniĝi dum la danĝero, jen kion la homoj ne povas ajnmaniere forlasi dum la kunvivo. En ĉiu amikado aŭ amrilato, oni pruvas: neniu daŭras ju pli frue oni perceptas ke unu el la paro, uzante la samajn vortojn, sentas, pensas, intuas, sopiras, timas mlsame de la ali. (La timo de la "eterna miskompreno"; estas ĝi la bonvola inklino kiu tiomfoje avertas viroj kaj virinoj eviti kunrilatoj trorapitaj, kiuj la senso kaj koro rekomendas — ne iu ŝopenhaŭera "inklino de la speco" —!) Kiuj la grupoj de sentoj kiuj ene de iu animo vekiĝas pli rapide, prenas la vorton, donas la ordonon: tio ĉi decidas la tutan hierarkion de siaj valoroj, difinas, finem sia grado da propraĵoj. La valoraĵoj de iu persono montras ion pri la strukturo de sia animo, kaj tio sur kio vidas li siaj vivkondiĉoj, sia aŭtenta bezono. Supozante, do, ke de ĉiam la bezono proksimiĝis nur tiuj kiuj povis per similaj signoj, indiki similajn travivaĵojn, similajn bezonojn, do, de ĉi tie rezultas ke ĝenerale, el ĉiuj fortoj kiuj ĝis nun disponis la homon, la plej potenca eble estis lala facila komunikeco de la bezono, kiu estas , lastinstance, la sperti apenaŭ travivaĵoj mezumaj kaj vulgaraj. La homoj plej similaj, plej kutimemaj, estis kaj ĉiam estos avantaĝaj; la plej elitaj, plej subtilaj, plej maloftaj, plej malfacilaj kompreni, tiuj facile restas solaj, en sia izoliĝo falas pro malbonŝancoj, kaj malfacile dissemiĝas. Oni bezonas elvoki miraklaj kontraŭ fortoj, por kontraŭstari tiun naturan, treege natura progressus in simile, la evoluon de la homo al sia similulo, kutima, mezuma, sociema — al la vulgara!

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, Trans Bon' kaj Malbon', §268.

Traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza.

Trans Bon' kaj Malbon' — §266

2008-01-23T01:47:00.000-02:00

"Nur tiu kiu ne serĉas sin mem povas esti vere estimata." — Goethe al konsilanto Schlosser.

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, Trans Bon' kaj Malbon', §266.

traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza.

Amuziĝo kaj otium

2008-01-17T22:35:00.000-02:00

Estas ia ruĝohaŭta sovaĝeco, propra de la indiĝena sango, en la maniero kiel la amerikanoj serĉas oron: kaj la sufokiga hasto kiel ili laboras — la malvirto propra de la Nova Mondo — jam infektas la malnova Eŭropo, sovaĝigante ĝin kaj sur ĝi disĵetante ia unika manko da spirito. La personoj jam hontas la mallaciĝon; la malrapida rezonado preskaŭ produktas konsciencriproĉon. Ili pensas kun la horloĝo sur la mano, dum tagmanĝas, kun la okuloj turnitaj al la bultenoj de la borso — ili vivas kiel iu kiu ĉiumomente povus "perdi ion". "Pli bone fari ion ajn ol nenion" — tiu ĉi principo estas ankaŭ ŝnuro, bona por sufoki ĉiu kulturo kaj gusto superaj. Tiel kiel ĉiuj formoj okulfrape falas pro la hasto de la laboristoj, la sento mem pri formo, la aŭskultado kaj rigardado al la melodio de la movimentoj ankaŭ falas. La pruvo estas en la kruda klareco postulita dum ĉiuj okazaĵoj kiam la personoj volas esti honestaj unu al aliaj, dum la konduto kun la amikoj, virinoj, parencoj, infanoj, instruistoj, lernantoj, ĉefoj kaj princoj — ili ne plu havas tempon kaj energion por la cerimonioj, por la ĉirkaŭfrazoj de la ĝentilumado, por la sprit en la parolo kaj por iu ajn otium, fine. Ĉar vivi daŭre ĉasante gajnojn devigas elspezi la spiriton ĝis la konsumo, ĉiam simulante, fraŭdante, antaŭiĝante al la aliaj: la aŭtenta virto, nun, estas fari ion per malpli da tempo ol aliaj. Tiel, maloftas la horoj kiam la rekteco estas permesata; dum tiuj, tamen, la persono estas laca kaj ŝatus ne nur "resti lase", sed etendiĝi malĝuste longen. Estas laŭ tiu ĉi inklino ke la personoj skribas leterojn, kaj la stilo kaj la spirito de la leteroj estos ĉiam la vera "signo de la tempoj". Se ankoraŭ estas plezuro en la socio kaj la artoj ĝi estas la plezuro kiu al si aranĝas la sklavoj konsumitaj de la laboro. Kia bedaŭro tiu ĉi modesta ĝojo de nia popolo klera kaj malklera! Kia bedaŭro tiu ĉi malfido kreskanta antaŭ ĉia ĝojo! Pli kaj pli la laboro havas ĉe si la bona konscienco: la inklino al la ĝojo jam nomas sin mem "bezono da mallaciĝo" kaj komencas honti sin. "Ni faras tion por nia sano" — jen kion diras la personoj kaptitaj je vojaĝo al la kamparo. Jes, baldaŭ ni povus alveni al la punkto ne plu cedi al la inklino al la vita contemplativa (tio estas, al promenoj kun pensoj kaj amikoj) sen memmalestimo kaj malbona konscienco. — Nu, antaŭe estis la kontraŭo: la laboro suferis pro malbona konscienco. Iu el bona familio kaŝis sia laboro, kiam la bezono devigis lin labori. La sklavo laboris premita de la sento fari ion malŝatinda: la propra "fari" estis malestimata. "La nobleco kaj honoro estas apenaŭ en la otium kaj en la bellum": tiel parolis la voĉo de la antikva antaŭjuĝo!

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, La Gaja Scienco, §329.

traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza

La plej granda el la pezoj

2007-12-26T19:13:00.000-02:00

Kaj se iutage, aŭ iunokte, demono aperus al vi kaŝite, en via plej senkonsola soleco kaj dirus: "Tiun ĉi vivon, kiel vi ĝin vivas kaj vivis, vi devos vivi pli unu foje kaj dum nekalkuleblaj fojoj; kaj nenio estos nova en ĝi, sed ĉiu doloro kaj ĉiu plezuro, kaj ĉiu sopiro kaj penso, kaj ĉio kio estas neesprimeble granda kaj malgranda en via vivo, devos okazi al vi denove, ĉio en la sama serio kaj ordo — kaj tiel ankaŭ tiu ĉi arakno kaj tiu ĉi luniĝo inter la arboj, kaj ankaŭ tiu ĉi momento kaj mi mem. La eterna sablohorloĝo de la ekzistado estos ĉiam restarita denove — kaj vi kun ĝi, polvero!". — Ĉu vi ne falu genuflekse kaj grincus la dentojn kaj damnigus la demonon kiu tiel parolis? Aŭ vi jam spertis ian nemezureblan momenton kaj do vi respondus: "Vi estas dion kaj neniam mi aŭdis tiel diecan aferon!". Se tiu ĉi penso prenus vin, tiel kiel vi estas, ĝi transformiĝus vin kaj vin frakasus eble; la demando en ĉio kaj ĉiu afero, "ĉu vi volas tion ĉi plifoje kaj dum nekalkulebraj fojoj?", influus viajn agojn kiel la plej granda el la pezoj! Aŭ kiom devus vi bonfarti antaŭ vi mem kaj antaŭ la vivo, por deziri nenion krom tiu ĉi lasta, eterna konfirmo kaj sigelo?

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, La Gaja Scienco, §341.

traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza

Laboro kaj Tedo.

2007-12-25T19:30:00.000-02:00

Serĉi laboron laŭ la salajro — tion ĉi preskaŭ ĉiuj homoj de la civilizaciaj landoj estas egalaj; laŭ ili la laboro estas rimedo, ne estas celo en si; kaj tial estas ili malmulte rafinaj en la elekto de la laboro, se ĝi al ili donu bonan renton. Tamen ekzistas maloftaj estuloj, kiuj preferas mortiĝi ol labori sen plezuro en la laboro: estas tiuj elektemaj, malfacile satigeblaj, al kiuj ne taŭgas bonan gajnon se la laboro mem ne estu la plej granda el la gajnoj. Al tiaj maloftaj homoj apartenas la artistoj, kaj kontemplemuloj ĉiaspecaj, sed ankaŭ la senokupuloj kiuj travivas ĉasante, en vojaĝoj, amoradoj kaj aventuroj. Ĉiuj ĉi volas la laboron kaj la bezonon dum ili estu ligitaj al la plezuro, kaj eĉ la plej peza kaj malfacila laboro, se tiel devus esti. Alimaniere estas ili el ia decida maldiligento eĉ se ĝi kunportu mizeron, malhonoron, danĝeron al la sano kaj la vivo. Ne estas la tedo kion ili plej timas, sed laboron sen plezuro; ili bezonas eĉ multan tedon por preni sukceson en sia laboro. Por la pensisto kaj por ĉiuj inventemaj spiritoj, la tedo estas tiu malagrabla "kvieteco" de la animo kiu antaŭvenas la bonŝancan vojaĝon kaj la junajn ventojn; ili devas ĝin elteni, ili devas atendi en si ĝian efekton: — estas ĝuste tio kion la malgrandaj naturoj ne sukcesas preni el si! Forigi la tedon per ĉia kosto estas vulgara: tiel kiel estas vulgara labori sen plezuro. Io kio eble distingas la azianoj kompare al la eŭropanoj estas la fakto ke ili estas kapablaj elteni pli longan kaj profundan kalmon ol ili; eĉ iliaj narkotikoj agas pli malrapide kaj petas paciencon, male de la malloga rapideco de la eŭropa veneno, la alkoholo.

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, La Gaja Scienco, §42.

traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza

La lasta senco de la nobleco

2007-05-26T11:25:00.000-03:00

"Kio igas "nobla"? Certe ne estas fari oferojn; eĉ la voluptulo freneza faras oferojn. Certe ne estas obei pasion; ekzistas malindaj pasioj. Certe ne estas fari ion por aliaj kaj fari senegoisme: eble la konscio pri la egoismo estas pli granda ĝuste en la noblaj personoj. — Sed ja estas la fakto ke la pasio kiu atingas la noblulon estas ia aparteco kiun li ne perceptas: la uzo de ia malofta kaj malordinara mezuro kaj ia kvazaŭa frenezaĵo: varmon senti de aferoj sentantaj malvarmon ĉiuj aliuloj: la percepto de mezuroj kies pesilo ankoraŭ ne estis inventita: la ofero sur oferejoj dediĉitaj al nekonitan dion: kuraĝo sen deziri honoron: ia memkontentiĝo kiu elverŝiĝas kaj atingas personojn kaj aferojn. Ĝis nun, do, estis la la malofteco kaj nescio pri tiu malofteco kiu igis iun nobla. Sed kalkulu ke laŭ tiu regulo ĉio kio estas kutima, proksima kaj neforĵetebla, resume, tio kio pleje konservas la specion kaj kiu estis la regulo en la homaro ĝis nun, estis maljuste juĝita kaj, laŭ la tuto, kalumniita, favore de la esceptoj. Iĝi avokato de la reguloj — tio povus esti la lasta formo kaj lasta rafino per kiu la senco pri nobleco manifestiĝus sur la Tero."

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE, La Gaja Scienco, §55.

traduko libera mia laŭ la portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza

la stela etiketo

2007-05-13T22:25:00.000-03:00

"La plej grandaj okazaĵoj kaj pensoj — sed la plej grandaj pensoj estas la plej grandaj okazaĵoj — estas la lastaj esti komprenitaj: la generacioj kiuj vivas dum ĝia tempo ne travivas tiujn okazaĵojn — ili pasas flanke de ili. Okazas io simila en la regno de la steloj. La lumo de la steloj plej malproksimaj estas la lasta alveni ĝis la homoj; kaj dum ĝi ne alvenas, la homoj neas ke tie — estas steloj. "Kiom da jarcentoj bezonas spirito por esti komprenita?" — jen ĉi tie mezuro, per kiu stariĝas hierarkion kaj etiketon kiuj estas necesaj: por la spirito kaj por la stelo. —"

Frederiko Vilhelmo NIETZSCHE — Trans bon´ kaj malbon´, §285

libertraduko mia laŭ portugala versio de Paŭlo Cezaro de Soŭza

altaj muroj

2007-04-03T00:45:00.000-03:00

"... Movitaj de avareco, la popolestroj riĉiĝas maljuste; ili ne ŝparas la riĉaĵojn de la Ŝtato nek de la templo, kaj ne respektas la honorindajn bazojn de Dike*... En Ŝtato tia naskiĝas partiaj bataloj kaj civilaj militoj, la homoj kuniĝas per asocioj kiuj nur konas perforton kaj maljustecon, grandaj bandoj de mizeruloj bezonas forlasi la patrujon kaj forvojaĝi en sklaveco. Kaj eĉ se ekzistas iu kiu volus fuĝi de tiu malfeliĉo kaj sin ŝlosi en la plej intima angulo de sia hejmo, la ĝenerala malfeliĉo "transsaltas la altajn murojn"."

*Dike [prononci dike'] estas diino de la justeco kiu poste transdonis greklingve sian nomon al la koncepto pri justeco.

Werner JEAGER, Paideja, pri la leĝista ateno Solon, vivinta ĉ 500 a. K.

kia ironio!

2007-02-20T16:09:00.000-02:00

"La citaĵoj montras sin utilaj dum la tempoj de malsaĝeco aŭ de malkleraj kredoj. La aludoj, sen citiloj, al aliaj tekstoj kiujn oni scias esti tre famaj, kiel oni vidas ĉe la klasika ĉina poezio, ĉe Shakespeare aŭ ĉe Lautréamont, gardiĝos al la plej riĉaj tempoj en kapoj kapablaj rekoni la antaŭan frazon, same kiel la distanco kiun la nova uzo enkondukis." Guy Debord

Ni legu la Esperantan literaturon!

2006-07-13T01:29:00.000-03:00

De kelka tempo mi legas. Mi legas esperantajn verkojn, kaj mi unu fojon pli konstatas, kiom la legado estas utila, eĉ necesa, por konservi la spiriton de nia lingvo kaj disvolvi ĝin.

La esperanta literaturo estas jam riĉa, kaj troviĝas jam en niaj rondoj veraj beletristoj. Mi kompreneble eĉ ne aludas la verkojn de nia Majstro — la stilo de Zamenhof estas mirindaĵo, kiun neniu el ni rajtas ignori — sed kiu neos, ke en la orignaloj aŭ tradukoj de Dro Artigues, Dro Bein, Ro Boirac, Dro Jean Borel, Dro Devjatnin, Sro Grabowski, Sino Marie Hankel, Sro Inglada, Sino Nadina Kolovrat, Dro Lambert, Dro Noël, Sro Privat, Sro Pujulà, Dro Vallienne, Dro Van der Biest, Dro Leono Zamenhof, kaj multaj aliaj, kiujn mi povus citi, ne renkontiĝas admirindaj paĝoj, komparindaj kun la plej belaj el naciaj literaturoj? Kaj tamen tiu trezoro estas plej ofte nekonita de la Esperantistoj. Niaj karaj samideanoj estas lernatoj, ne legantoj. Krom la Fundamenta Krestomatio, kiu estas klasika lernolibro, kaj Hamleto, kiu estas la plej malnova traduko de Dro Zamenhof, neniu el la belegaj tradukoj de ni Majstro atingis ĝis nun duan eldonon.* Post tia konstato oni miru, ke niaj eldonistoj tiel nevolonte akceptas presi novajn literaturajn verkojn! ĉiuspecaj gramatikoj, lernolibroj kaj vortaroj sufiĉe kontentige disvendiĝas; dum la beletristikaĵoj restas sur la bretoj de la vendejoj. Mi tion ripetas, la Esperantistoj estas lernantoj, ne legantoj. Kaj tio estas grava doa6go. La kaŭzo estas facile klarigebla: ĝi estas la neimagelbla akirfacileco denia lingvo. La gramatiko kaj sintakso de Esperanto estas tiel simplaj kaj logikaj, ke tuj post kiam li ilin ekkonis, novebakita Esperantisto imagas, ke li ĉion spertis pri nia lingvo, kaj ĉion scias. Tio estas grandega eraro, ĉar restas enprofundiĝi en la spiriton de la lingvo. Kaj por tio oni devas uzi la lingvon kaj antaŭ ĉio multon atente legi. Kiel tre trafe asertis, en sia elokventa parolado, nia samideano Privat, lingvo ne konsistas el vortoj, sed el frazoj, el esprimitaj ideoj. Vivanta lingvo jam de sia naskiĝo, ĉar per pacienca ellaborado ĝia patro donis al ĝi tuj la vivon, Esperanto havas sian propran spiriton, sian memstaran elegantecon, kiun oni povas elkoni nur per longa uzado.
[...]

Carlo Bourlet

*En 1911. Nun [1940] ili jam atingis multajn eldonojn.

(el Monumento de Carlo Bourlet, Brasiljo: FEB, 1987, p.43-4a — originale publikigita en La Revuo)

Nova zorgo

2006-04-07T00:57:00.000-03:00

Nova zorgo. — Ni ĉesu pensi tiom pri puni, skoldi kaj plibonigi! Malofte ni ŝanĝas individuon; kaj, tion ĉi sukcese farinte, eble ni sukcesis ion pli, neperceptante: nin ĝi ŝanĝis! Ni zorgu, anstataŭe, tion, ke nia influo sur ĉio estonta kompensu kaj transiru la ĝian! Ni ne batalu fronte! — ĉia skoldo, puno, kaj deziro plibonigi aliajn estas tio ĉi. Sed ni suprigu des pli nin mem! Ni metu kolorojn des pli brilaj sur nia ekzemplo. Malheligu ni l’ alian per nia lumo! Ne! Ni ne volas resti pli malhelaj per ĝia kaŭzo, kiel ĉiuj kiuj punas kaj ne satiĝas! Pli bone estas ke ni foriĝu! Ni forturnu la rigardon!

Frederiko Vilhelmo Niĉeo (Friedrich Wilhelm Nietzsche), La Gaja Scienco, §321
traduko mia laŭ la traduko portugala de Paŭlo Cezaro de Soŭza

Aŭkcio de ĝardeno

2006-04-02T20:28:00.000-03:00

Kiu de mi aĉetas ĝardeno flora?
Kun papilioj el multaj koloroj,
Lavistinoj kaj birdetoj,
Ovoj verdaj kaj bluaj en la birdlitoj?

Kiu de mi aĉetas tiun ĉi helikon?
Kiu de mi aĉetas sunradion?
Lacerton inter muro kaj hedero,
Statuon de la Printempo?

Kiu de mi aĉetas tiun ĉi formikujon?
Kaj tiun ĉi bufon, kiu ĝardenisto estas?
Kaj la cikadon kaj ĝian kanzonon?
Kaj la grilon ene de la planko?
(Tiu ĉi estas mia aŭkcio.)

Sesilja Mejreles (Cecília Meireles) — brazila verkistino
tradukita per mi

Ili forgesis la pomon

2006-03-15T00:10:00.001-03:00

Estis kvin infanoj kiuj supreniris al la "Gastejo", kun bela pomo en la mano por fini la lunĉon. Kaj vi bone scias kiel la infanoj ŝatas la lunĉon kaj pomojn.
Sed, jen tio, ke en la bordo de la vojo, bela musko, brilante kiel arĝenta verniso, tapiŝis la malsekan petron. La infanoj genufleksas kiel antaŭ la kristnaskstelo kaj, delikate, ĉiu el ili deŝiras pecon de tiu trezoro, kiu kunportas en la mano.
— Ni gardu ĝin en la liptuko...
— Mi metos ĝin sur la fenestro, apud mia pupo kun papilioj sur ĝi...
— Mi metos sur mia littablo kaj poste naskos florojn...
Kaj ili forgesis la pomon. Supreniris per la vojo ŝtonplena, ravitaj, forprenitaj, forportitaj per la beleco, super la vanaj zorgoj de la tago, feliĉaj kiel dioj, ĉar portas trezoron: la spegulimagon delikatan kaj fragilan de la arĝenta musko, kvazaŭ birdon kiun ili prenus dum momento...
Ĉu vi jam perceptis la lokon gravan kiu okupas la kolorojn, la sonojn kaj la sonĝojn en la lingvo kaj en la skribaĵoj de l’ infanoj? ĉio estas luma, aera, libera, freŝa kiel kuranta akvo. Kaj ni, ni hastas kostrui baron, estingi la lumon, ekkovri la mirindeco de la pajzaĝoj, klinigi obstine al la ŝtonoj kaj la koto la okulojn kiuj obstinadis kontempli la spacon kaj la bluon. Kaj estas por la materio, por la objekto pririgardota aŭ manipulota, por la pepero plenigota, la krajono tenota, la konstruaĵo muntota, estas por la malpoezio — praktiko, eble — ke ni gvidas niajn infanojn, kovrante al ili por ĉiam la ideon kaj la belecon.
Eblas ke oni diru al ni ke ni ne devas eduki majstrojn, sed praktikaj homoj, kapablaj frue kavi la teron aŭ fiksi kejlon; sed ni scias ankaŭ ke ni havas ankoraŭ pli da bezono pri homoj kiuj scias forgesi, borde de la vojo de l’ vivo, la pomon kiun ili havis en la mano, por ekiri kiel esploristoj malinklinaj al la serĉado de la ideon.
Zorgu por ne malprofiti en la infano la aĵojn netakseblajn kies mirindeco neniam plu ĝi konos.

Selestano Freneo(Célestin Freinet) - Pedagogio de la Bonsaĝo
traduko libera mia el la traduko portugala de J. Baptista

ĉu retroiro?

2006-03-14T01:54:00.000-03:00

"Malbone, tre malbone! Kio? Ĉu ĝi — retroiras?" — Jes! Sed vi ĝin miskomprenas, se plendas pro ĉi tio. Ĝi retroiras kiel iu kiu volas longe salti. — —

Frederiko Vilhelmo Niĉeo (Friedrich Wilhelm Nietzsche) — Tras Bon' kaj Malbon', §280
tradukado mia el la portugala traduko de Paŭlo Cezaro de Souza

quem será?

2006-02-16T02:44:00.000-02:00

pêssego rosado
cuja pele macia
meus lábios tocam
suavemente
teu cheiro extasia, provoca
tua polpa rica mordo
com vontade e fome
e com sede
de teu licor me embebo
doce e cheio de vida
me inebria a alma
com prazer e desfrute
te rompo e és meu, és eu
parte de mim
e me dás assim tua força
e já sou assim também tu
duas substâncias — vida
uma substância — mais vida

companheira utópica

2005-12-22T01:20:00.000-02:00

quero
me apaixonar
por você menina utópica
fora de métrica
fora de ótica

quero
te amar
e que venha de vez
e com toda desfaçatez
me beije além da tez

quero
me atirar
como num borrão
na muda paixão
adeus ó solidão

quero
assim sonhar
juntos acorrentados
de liberdade feitos os elos
dois belos velhos

quero
açambarcar
no palco das virtudes
sem nenhuns pesares
juntos os olhares

quero
degustar
para sempre derradeira
esta vida sobremaneira
contigo ó utópica companheira

O Esperanto

2005-12-15T01:21:00.001-02:00

Camilo Cândido Botelho, ao findar seus estudos renovadores no plano espiritual, muito havia aprendido em favor de sua evolução espiritual e em preparação de nova encarnação regeneradora a fim de superar os problemas agravados por sua condição de suicida. Diz ainda ele:

“Faltava-me, todavia, o idioma fraterno do futuro, aquele penhor inestimável da Humanidade, e que tenderá a envolvê-la no amplexo unificador das raças e dos povos confraternizados para a conquista do mesmo ideal: — o progresso, a harmonia, a civilização iluminada pelo Amor! Era estudo facultativo esse, como, aliás, todos os demais deveres que tenderíamos a abraçar, mas que os iniciados, particularmente, aconselhavam a fazermos, a ele emprestando grande importância, porquanto esse idioma, cujo nome simbólico é o mesmo de nossa Cidade Universitária, isto é, Esperança — Esperanto —, resolverá problemas até mesmo no Além-Túmulo, facultando aos Espíritos elevados o se comunicarem eficiente e brilhantemente, através de obras literárias e científicas, as quais o mundo terreno tende a receber do Invisível nos dias porvindouros — servindo-se de aparelhos mediúnicos que também se hajam habilitado com mais essa faculdade a fim de bem atenderem aos imperativos da missão que, em nome do Cristo e por amor da Verdade e da redenção do gênero humano, deverão exercer.” (Memórias de um Suicida. [sob orientação de] Léon Denis; [psicografia de] Yvonne A. Pereira — 2a ed.— Rio de Janeiro: FEB, 2004, p. 662)

"A Escola de Esperanto"

2005-12-15T00:31:00.000-02:00

Camilo Cândido Botelho descreve a Escola de Esperanto que funciona dentro da cidade universitária Esperança, na colônia espiritual Maria de Nazaré, que é devotada aos suicidas:

"Não era simplesmente um edifício a mais, figurando na extensa Avenida Acadêmica onde suntuosos palácios se alinhavam em magistral efeito de arte pura, mas escrínio de beleza arquitetônica, que levaria o pensador ao sonho e ao deslumbramento! Era também um templo, como as demais edificações, e nos majestosos recintos interiores a Fraternidade Universal era homenageada sem esmorecimentos e sob as mais sadias inspirações da Esperança, por ministros do bem, incansáveis em operosidades tendentes ao benefício e ao progresso da Humanidade. Localizado num extremo da artéria principal da nobre e graciosa cidade do Astral, eleva-se sobre ligeiro planalto circulado de jardins cujos tabuleiros profusos também se multiplicavam em matizes suaves, evolando oblatas de perfumes ao ar fresco, que se impregnava e essências agradáveis e puras. Arvoredos floridos, caprichosamente mesclados de tonalidade verde-gaio e como que translúcidas, ora esguios, de galhadas festivas, ou frondosos orlados de festões garridos onde doces virações salmodiavam queixumes enternecidos, alinhavam as alamedas e pequenas praças do jardim, emprestando ao encantador recanto o idealismo augusto dos ambientes criados sob o fulgor das inspirações de mais elevadas esferas.
...
Ao longe, o edifício fulgia docemente. como estruturado em esmeraldinos tons de delicada quinta-essência do Astral. Dir-se-ia que os revérberos do Astro Rei, que muito de mansinho penetrava os horizontes do nosso burgo, resvalando brandamente pelos zimbórios e pelas cornijas rendilhadas e graciosas, o envolviam em bênçãos diárias, aquecendo com ósculos de fraterno estímulo a idéia genial processada no seu interior augusto por um pugilo de entidades esclarecidas, enamoradas do progresso da Humanidade, de realizações transcendentes entre as sociedades da Terra como do Espaço. Era, todavia, a única edificação refulgindo tonalidades esmeraldinas e flavas, em desacordo com suas congêneres, que lucilavam nuanças azuladas e brancas, e que não obedecia ao clássico estilo hindu. Lembraria antes o estilo gótico, evocando mesmo certas construções famosas da Europa, como a catedral de Colônia, com suas divisões e reentrâncias bordadas quais jóias de filigrama, suas torres apontando graciosamente para o alto entre flamejamentos que se diriam ondas transmissoras de perenes inspirações para o exterior. Os recintos interiores não decepcionavam, porquanto eram o que de mais belo e mais nobre pude apreciar nos interiores da Cidade Esperança. Feição de catedral, com efeitos de luzes surpreendentes e um acento de arte fluídica da mais fina classe que me seria possível conceber, compreendia-se imediatamente não serem orientais e tampouco iniciados os seus idealizadores; que não pertenciam à falange sob cujos cuidados nos reeducávamos e que antes deveria tratar-se de realização transplantada de outras falanges, como que uma embaixada especial, sediada em outras plagas, mas com elevadas missões entre nós outros, e cuja finalidade seria, sem sombra de dúvidas, igualmente altruística.
Com efeito! A uma interrogação minha, Pedro e Salústio responderam tratar-se de uma filial da grande Universidade Esperantista do Astral, com sede em outra esfera mais elevada, a qual irradiava inspiração para suas dependências do Invisível, como até da Terra, onde já se iniciava apreciável movimentação em torno do nobilíssimo certame, entre intelectuais e pensadores de todas as raças planetárias!"

(Memórias de um Suicida. [sob orientação de] Léon Denis; [psicografia de] Yvonne A. Pereira — 2a ed.— Rio de Janeiro: FEB, 2004, p. 663-665)

Catedral de Colônia (Koln) --- cidade alemã

dança

2005-12-01T01:06:00.000-02:00

ó, que faço de minha pobre alma?
dançar; e dançando esquecer.
esquecer, eis sim o recurso
derradeiro, prazenteiro.
eliminar a memória,
nem mais ver,
nem ouvir,
e sorrir,
mas,
só!

O sancta simplicitas!

2005-10-30T03:20:00.000-02:00

Lembro-me do episódio histórico de Jerônimo de Praga. Depois de haver assistido, pelas grades da prisão, seu mestre João Huss ser queimado vivo em praça pública, foi também glorificado com a graça especial de uma fogueira semelhante. No momento em que as chamas começavam a iluminar a sua figura estranha, caridosamente amarrada ao palanque do suplício (para salvação de sua alma rebelde) viu uma pobre velhinha aproximar-se da fogueira com uma acha de lenha e atirá-la ao fogo. Era a sua contribuição piedosa para a salvação do ímpio. Jerônimo exclamou apenas: "O sancta simplicitas!" [Santa simplicidade!] Pouco depois estava reduzido a cinzas, para a glória de Deus, e suas cinzas foram lançadas ritualmente nas águas do Reno. (Herculano Pires, Agonia das Religiões)

vida ou verdade?

2005-10-25T00:54:00.000-02:00

— Mas o senhor já pagou tudo isso com seus sofrimentos! Ana, Svetomir e eu estamos planejando sua fuga, senão seus inimigos o matarão.
Huss balançou a cabeça negativamente.
— Agradeço a dedicação, meus filhos. Saibam que mesmo que as portas da prisão estivessem abertas — mesmo assim, eu não sairia enquanto não me justificasse diante de todos. Nunca vou trair a verdade para salvar o meu desprezível corpo e não darei aos meus irmãos um mau exemplo fugindo diante do perigo. O que faria depois com a minha vida manchada, desonrada e inútil?
...
Evitando olhar para a cruel multidão que exigia que ele fosse colocado de frente para o ocidente — pois, conforme diziam, um herege não pode olhar para o oriente —, Huss olhou para o céu e o seu olhar, de repente, acendeu-se de radiante felicidade.
Por cima da fogueira ele viu a grandiosa imagem do primeiro mestre da Boêmia; seus profundos e severos olhos olhavam o mártir com amor e, com a cruz que segurava na mão, ele apontava para o céu.
Absorto pela visão, Huss não percebia que havia sido rodeado pela lenha até o pescoço. De repente, a voz de alguém arrancou-o do esquecimento.
Era o grande marechal do Império, conde Pappenheim, que chegara, em nome de Sigismundo, tentando pela última vez convencê-lo a renunciar para salvar a vida.
— Para que o senhor vem constranger a grande paz da minha alma? A nada tenho que renunciar, pois nunca professei nem ensinei as heresias de que me acusaram mentirosamente. Ficarei feliz em marcar com o próprio sangue a verdades evangélicas que ensinei oralmente e por escrito. — Respondeu Huss, com brandura mas firmemente.
Ana acompanhava a execução com os olhos bem abertos e o corpo inteiro tremendo; quando o fogo começou a crepitar, ela balançou e fechou os olhos. Svetomir, imaginando que ela iria desmaiar, abraçou-a para que não caísse. Ana, entretanto, já estava refeita e, com o olhar brilhando febrilmente, olhava para a fogueira quando, naquele instante, ouviu-se das chamas uma voz sonora cantando uma oração. Aquele canto, em meio ao horrível sofrimento, anunciando a vitória do espírito sobre a carne, agiu de forma deprimente sobre a multidão, que estancou, muda de surpresa. Os olhares de todos estavam fixos sobre a coluna de fumaça e fogo de onde não se ouviam nem gemidos, nem lamentos, nem gritos. Somente a melódica invocação ao Pai celestial.
De repente, a voz do mártir calou-se — a fumaça soprou sobre o seu rosto. Durante um certo tempo dava para ver que seus lábios se mexiam, em seguida a cabeça pendeu sem vida.

(J. W. Rochester. Os Luminares Tchecos. [psicograf. por] W.Krijanowskaia, [trad. por] Victor Selim, Catanduva: Boa Nova, 2000, — 3a ed. —p. 414; 427-8)

rEFLEXÕES eSCOLARES

2005-06-29T00:28:00.000-03:00

Eis um texto de minha autoria, elaborado para a disciplina Sociologia da Educação com a professora Janice Tirelli. De vez em quando surge algo que nào seja pura citação... Perdoem-me pelo estilo "sem parágrafos", como bem observou a minha caríssima Michelli. Seria bom reelaborá-lo, mas estou com preguiça.

Eis o texto:

Fazer uma análise dos elementos educativos que formaram a si mesmo é sempre difícil. Limitar-me-ei ao âmbito escolar. Começarei pela primeira infância, da 1a à 4a série, que se passou toda em uma mesma escola. Lembro-me dos enormes corredores escuros, cheios de portas. Da formação em fila para ir às salas. Que coisa estranha. Lembro tão pouco. Deve ser porque não houve nada muito significativo, ou, melhor, o que me significou foi algo insignificante. Talvez hajam alguns fantasmas, algumas frustrações. Acho que não quero lembrar. Tenho uma sensação de solidão quando penso na minha infância. Todas as lembranças são solitárias, mesmo na presença de outras crianças. Isto me persegue até hoje. Estrangeiro, eis a palavra adequada, para definir como me sinto. Que houve lá que me formou assim: um estrangeiro? Voltemos aos ambientes. Como eram estes? Bem! na verdade, pensando bem, iguais a todo outro ambiente escolar que conheci. Desta forma tudo o que escrevi até agora e que de agora em diante escreverei, conta como o mesmo. Salas que separam turmas; mesas individuais que separam os colegas de turma; muros que nos separam da vida; disciplinas que nos separam os conhecimentos; séries que separam em momentos desconexos o tempo; notas que separam as inteligências. A mesma experiência se repete por anos e anos a fio. Nada muda. Estou terminando a graduação do ensino superior e nada diferente do jardim de infância. A mesma solidão insuperável domina a todos estes ambientes. A solidão do monólogo professoral, que ecoa no imo do pensamento vazio, que logo será esquecido, pois que substituído por outro monólogo não relacionado com o anterior, e assim por diante. A solidão da ruptura de tudo. A formação que descrevo é caracterizada pela ruptura — ruptura de tudo com tudo. E o que sobra é, então, — o nada. Numa sociedade niilista como o é a que vivo, uma educação niilista se me apresentou até o momento. A própria concepção física do mundo, que estudamos na escola, é abarcada neste princípio niilista: tudo são átomos (partículas indivisíveis, mônadas) e vazio (o nada que a tudo engole, insaciável). Vazio este que separa tudo, que não permite a comunicação das mônadas. E as próprias mônadas que são impenetráveis, solitárias, incomunicáveis. Exatamente como são as relações humanas: frias, incomunicáveis, separadas por um vazio eterno. Mas que são os homens além de átomos e vazio? Que importa tudo isso se o sentido da vida é uma relação de bolinhas soltas no vazio? Onde fica a consciência? não existe: é o que concluo irremediavelmente. Somos como robôs: um conjunto de minerais aglomerados — pequenas peças que batem umas nas outras. Ah! baboseiras! baboseiras! E ainda querem que eu acredite nessa palhaçada!
Não, nada disso. É só porque esquecemos da busca da unidade cósmica, o eterno que a tudo liga, a tudo relaciona, que a tudo penetra. Mas se na escola e na sociedade em geral mataram ele, felizmente em outros âmbitos da minha formação ele ressurgiu e a solidão só permanece pela angústia de ver a sociedade em geral mergulhada no mar do vácuo da própria consciência.

inteireza. plenitude.

2005-06-26T16:16:00.000-03:00

Com já dizia: "sou um fraco, só me resta citar os outros". Eis então o Fernando Pessoa. Não o conhecia, mas já tinha ouvido a famosa "Tudo vale a pena quando a alma não é pequena". aqui vai outra para inspiração.

Para ser grande, sê inteiro: nada
Teu exagera ou exclui.
Sê todo em cada coisa. Põe quanto és
No mínimo que fazes.
Assim em cada lago a lua toda
Brilha, porque alta vive.

Fonte: http://www.astormentas.com/pessoa.htm

morrer...

2005-06-19T00:30:00.000-03:00

Às vezes me sinto como o Inácio de Antioquia — leiam a biografia dele, leiam mesmo —, que queria morrer logo pra chegar às bem-aventuranças celestes. Mas tenho que trabalhar pra ser digno disto. Às vezes me sinto um estranho nesse mundo; o acho tão atrasado que me desanimo. Mas há muito trabalho pela frente, e não será agora que as feras me levarão. Morrer é muito fácil. Se fosse fácil seria pra qualquer um. Não sou qualquer um. Mas não sou também o um. Presiso de vocês meus amigos! Nos inspiremos neste exemplo! Trabalhemos!

Meus amigos! Rezem por mim! e me ajudem, para que a minha preguiça não obscureça minha obra. A minha obra? A nossa obra! A nossa obra! nossa!

Pensar...

2005-06-12T21:56:00.000-03:00

Ainda não sei que vãos motivos melevam a escrever aqui. Será que alguém lerá algum dia as besteiras que escrevo? Talvez eu possa começar a escrever idéias interessantes ao invés de besteiras...

Bom, como não tenho originalidade nenhuma, vou ficar citando coisas. Hoje começarei com Sócrates, esta figura legendária. Esta citação tem muita influência na minha vida, apesar de a não conseguir praticar. Bem... talvez até sim, mas em raros momentos.

"UMA VIDA SEM EXAME NÃO É VIDA DIGNA DE UM SER HUMANO" (Platão, Defesa de Sócrates, 38a).